“මනුස්ස ජීවිත නැතිවීම ගැන බලවත් කම්පනයක් තියෙනවා, ඒකේ වගකීම මට භාරගන්න වෙනවා”
– අධිකරණ අමාත්ය නීතිඥ හර්ෂණ නානායක්කාර –
රජයේ සහ බන්ධනාගාර පරිපාලනයේ පවතින බරපතල අදූරදර්ශීභාවය, වගකීම් විරහිතකම සහ අකාර්යක්ෂමතාවය මැනවින් පසක් කරමින්, මීගමුව බන්ධනාගාර පරිශ්රය සැබෑ යුද පිටියක් බවට පත් කළ දරුණු නොසන්සුන්කාරී තත්ත්වය හේතුවෙන් බන්ධනාගාර නිලධාරීන් 7 දෙනෙකු සහ රැඳවියන් 19 දෙනෙකු ඇතුළු පුද්ගලයන් 26 දෙනෙකු ජීවිතක්ෂයට පත්ව තිබේ.
ලංකා බන්ධනාගාර ඉතිහාසයේ නොමැකෙන කළු පැල්ලමක් එක් කළ මෙම මහා ඛේදවාචකය, මීට පෙර වැලිකඩ සහ මහරා බන්ධනාගාරවල සිදු වූ ලේ වැකි අතීතයෙන් වත්මන් බලධාරීන් කිසිදු පාඩමක් ඉගෙනගෙන නොමැති බව මැනවින් තහවුරු කරයි.
විෂයභාර අමාත්යවරයා මාධ්ය හමුවේ මෙහි වගකීම තමන් සතු බව පිළිගෙන ඇති පසුබිමක, සමස්ත රජයටම මෙම මිනිස් ඝාතනවල සාපරාධී වගකීමෙන් කිසිසේත්ම අත සෝදාගත නොහැක.
බන්ධනාගාර ආරංචි මාර්ගවලට අනුව මෙම මාරාන්තික ගැටුමට මුල් වී ඇත්තේ බන්ධනාගාරය තුළ රහසිගතව සිදුවන මත්ද්රව්ය ජාවාරම් සම්බන්ධයෙන් නිලධාරීන්ට තොරතුරු ලබා දීමේ සිදුවීමකි.
මෙරට අතිශය ආරක්ෂිත යැයි කියන බන්ධනාගාර පද්ධතියක් ඇතුළත, ‘ඩූම් මඩා’ නමැති පාතාල කල්ලි දෙකකට නිදැල්ලේ මත්ද්රව්ය ජාවාරම් මෙහෙයවීමට ඉඩ ලැබුණේ කෙසේද යන්න රජයට එල්ල වන බරපතලම චෝදනාවයි.
මෙම මහා පරිමාණ කැරැල්ල මෙහෙයවා ඇත්තේ ප්රකට සංවිධානාත්මක අපරාධකරුවෙකු වන ‘බූරු මූණා’ නමැත්තාගේ සමීප සගයෙකු වන කටුවැල්ලේගම සුරේෂ් පුෂ්පකුමාර නැමැති රැඳවියා විසිනි.
ජූලි 5 වැනි ඉරිදා පස්වරුවේ ආරම්භ වූ මෙම ගැටුමෙන් තුවාල ලැබූ රැඳවියන් පිරිසක් රෝහල්ගත කිරීමෙන් පසු තත්ත්වය සමථයකට පත් කර තිබූ බව බලධාරීන් පැවසුව ද, ජූලි 6 වැනි සඳුදා උදෑසන රැඳවියන්ට ආහාර ලබා දී උසාවි රැගෙන යාමට සූදානම් වීමේදී ගැටුම නැවත වරක් දරුණු ලෙස උග්ර වී තිබේ.
ඉරිදා දිනයේම අනතුරු ඇඟවීම් ලැබී තිබියදීත්, සඳුදා උදෑසන වන තෙක් නිසි බුද්ධි තොරතුරු මත පදනම් වූ ආරක්ෂක වැඩපිළිවෙළක් ක්රියාත්මක කිරීමට අපොහොසත් වීම රජයේ බරපතලම අසමත්කමකි.
පරිපාලනයේ පවතින බරපතලම වගකීම් විරහිතභාවය ඉස්මතු වන්නේ බන්ධනාගාරයේ පවතින ආරක්ෂක අනුපාතයෙනි.
ධාරිතාව ඉක්මවා රැඳවියන් 2000කට අධික පිරිසක් රඳවා සිටින මෙම බන්ධනාගාරය තුළ, ගැටුම පැතිර යන අවස්ථාවේදී ඔවුන් පාලනය කිරීමට සිට ඇත්තේ නිලධාරීන් 20කට ආසන්න සුළු පිරිසක් පමණි!
1:100ක වැනි අතිශය අවදානම් සහගත තත්ත්වයක් යටතේ රැඳවියන් පාලනය කිරීමට යාමෙන් රජය තම නිලධාරීන්ගේ ජීවිත ද සෘජුවම මරණ වකටුවට තල්ලු කර තිබේ.
බන්ධනාගාර මාධ්ය ප්රකාශක ඒ.සී. ගජනායක සඳහන් කළේ, නොසන්සුන්තාව මැඩපැවැත්වීමට ගිය බන්ධනාගාර නිලධාරීන්ට රැඳවියන් දරුණු ලෙස පහර දී ඇති බවයි.
නිලධාරීන් ප්රධාන දොරටුව දෙසට දිව එද්දී රැඳවියන් ඔවුන් පසුපස පන්නාගෙන විත් පහර දී ඇත.
අනතුරුව රැඳවියන් ප්රධාන දොරටුව කැඩීමට උත්සාහ කළ අවස්ථාවේදී නිලධාරීන්ට ආත්මාරක්ෂාව සඳහා දනිසෙන් පහළට වෙඩි තැබීමට සිදු වුව ද, රජයේ අදූරදර්ශී ක්රියාකලාපය නිසා පවතින අතිශය අවුල්සහගත තත්ත්වය පාලනය කිරීම මුළුමනින්ම අසීරු වී තිබේ.
රජයේ පාලනය කෙතරම් බිඳවැටී තිබුණේද යත්, කලහකාරී ලෙස හැසිරුණු රැඳවියන් බන්ධනාගාර කාර්යාලයක් කඩා එහි තිබූ දුරකථන මාර්ගවලින් තම නිවෙස්වලට ඇමතුම් ලබා ගෙන ඇති අතර, තවත් පිරිසක් ඖෂධාගාරයට කඩා වැදී එහි තිබූ ඖෂධ අධිමාත්රාවලින් ලබාගෙන රජයේ දේපළ මැදම මත් වී තිබේ.
මේ අතර, බන්ධනාගාරයේ සිටින කාන්තා රැඳවියන් ද වහලවල් මතට නැඟ කෑගසමින් මෙම ගැටුමට සහයෝගය දක්වා ඇති අතර, එහිදී වහලය කඩා වැටීමෙන් කාන්තා රැඳවියන් අට දෙනෙකු තුවාල ලබා තිබේ.
පොලීසිය, විශේෂ කාර්ය බලකාය (STF) ඇතුළු ආරක්ෂක අංශ බන්ධනාගාරය වටකර ආරක්ෂාව තර කර ඇතත්, ඇතුළත පවතින මාරාන්තික ස්වභාවය නිසා ඔවුන්ට වහාම ඇතුළු වීමට පවා බාධා එල්ල විය.
රැඳවියන් විසින් බන්ධනාගාර නිලධාරීන් සතු රාජ්ය ගිනිඅවි පැහැරගෙන ඇති බවට තොරතුරු වාර්තා වන අතර, ගුවනින් නිරීක්ෂණ කටයුතු සිදුකළ ගුවන් හමුදා ඩ්රෝන යානයකට ද රැඳවියන් විසින් වෙඩි තබා ඇති බව නිල නොවන මාර්ගවලින් ප්රකාශ වේ.
බන්ධනාගාරයක් ඇතුළත සිට රාජ්ය ආරක්ෂක අංශවල ඩ්රෝන යානාවලට වෙඩි තැබීමට තරම් රැඳවියන් සන්නද්ධ වීම සහ බලවත් වීම රජයේ ජාතික ආරක්ෂක යාන්ත්රණයට එල්ල වූ මරු පහරකි.
මෙම ගැටුම මෙහෙයවූ කටුවැල්ලේගම සුරේෂ් පුෂ්පකුමාර ද තුවාල ලබා බන්ධනාගාරය ඇතුළතම පසුවන අතර, රජයේ පාලනය ගිලිහී යාම නිසා පවතින අනාරක්ෂිත තත්ත්වය හේතුවෙන් ඔහුව ප්රතිකාර සඳහා එළියට ගැනීමට නිලධාරීන්ට හැකියාවක් ලැබී නැත.
අවසානයේ බන්ධනාගාර පරිශ්රය තුළ පාලනය නතු කරගැනීම සඳහා බලධාරීන්ට සිදු වූයේ ජල සැපයුම ඇතුළු අත්යවශ්ය පහසුකම් විසන්ධි කිරීමටය.
එය රජයේ පාලන ශක්තියේ පවතින බිඳවැටීම කියාපාන තවත් එක් සාක්ෂියකි.
මෙම මහා විනාශය පිටුපස බන්ධනාගාර පරිපාලනයේ බරපතල සහ සාපරාධී නොසැලකිල්ලක් පවතින බව දැන් අනාවරණය වී තිබේ.
මීගමුව බන්ධනාගාරයේ මීට පෙර සේවය කළ සහ මෑතකදී ස්ථාන මාරු ලැබූ උසස් නිලධාරියෙකු විසින් මෙවැනි නොසන්සුන්කාරී සහ මාරාන්තික තත්ත්වයක් ඇති විය හැකි බවට බලධාරීන්ට පූර්ව අනතුරු ඇඟවීමක් කර තිබුණි.
එසේ තිබියදීත්, ඒ පිළිබඳව නිසි ආරක්ෂිත පියවරක් හෝ බුද්ධි තොරතුරු විමර්ශනයක් සිදු නොකිරීම රජය පාර්ශවයෙන් සිදු වූ බරපතලම පරාජයකි.
මියගිය ඇතැම් රැඳවියන්ගේ සිරුරු හඳුනාගත නොහැකි තරමට පහරදීම්වලින් විකෘති වී ඇති අතර, තුවාල ලැබූ රැඳවියන් 100කට අධික පිරිසක් රෝහල්ගත කර තිබේ.
බන්ධනාගාර නිලධාරීන් 23 දෙනෙකු සහ රැඳවියන් 54 දෙනෙකු තවදුරටත් මීගමුව රෝහලේ ප්රතිකාර ලබන අතර බරපතල තත්ත්වයේ පසුවන පිරිසක් කොළඹ ජාතික රෝහල වෙත මාරු කර යවා තිබේ.
මේ අතර රෝහල්ගත කළ රැඳවියන් අතරින් එක් අයෙකු හෝ දෙදෙනෙකු මේ වන විට රෝහල් වාට්ටුවෙන් පලා ගොස් ඇති බවට සැක කෙරෙන අතර, ඒ පිළිබඳව ද රජයේ ආරක්ෂක අංශවල පවතින දුර්වලතාවය මැනවින් පැහැදිලි වේ.
රැඳවියන්ගේ ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් පිරිසක් වෙනත් බන්ධනාගාර වෙත මාරු කිරීමට ද පියවර ගෙන ඇත.
🗣️“අපේ දරුවෝ ජීවත් වෙනවද දන්නේ නෑ” –
බන්ධනාගාරය පිටත අද ඇසෙන්නේ තම දරුවන්ගේ සහ සැමියන්ගේ ජීවිත පිළිබඳ කිසිදු නිල තොරතුරක් ලබාදීමට අසමත් වූ වන්නට එරෙහිව නැඟෙන ජනතා විරෝධයයි.
වයස්ගත මව්වරුන් සහ කුඩා දරුවන් වඩාගත් කාන්තාවන් පාරේ ලැගුම් ගනිමින්, කෑකෝ ගසමින් මාර්ගය අවහිර වන සේ විරෝධය දක්වන්නේ රජයේ අකාර්යක්ෂමතාවය හේතුවෙනි.
🗣️ “මගේ පුතා ඇතුළේ ඉන්නවා… ඒ පුතාව මට දෙන්න කියලා මම ඉල්ලන්නේ…” එක් මවක් වැලපෙමින් පවසද්දී, එහි සිටි ටී.එම්. ඥානතිලක නැමැති ඥාතියෙකු රජයේ ක්රියාකලාපය දැඩි ලෙස ප්රශ්න කළේය👇
🗣️“අපේ දරුවෝ කොහේ ඉන්නව ද දන්නෙත් නෑ. ඉස්පිරිතාලෙට ගියා බලන්න දෙන්නෙත් නෑ, මෙතැනට ආව ම මෙතන බලන්න දෙන්නෙත් නෑ. එක්කෝ ඉන්න කෙනෙක් කියන්න ඕනේ මේ දරුවන්ට මොකුත් වෙලා නෑ කියලා. එක්කෝ මැරිලා ඉන්න කට්ටියගේ ලිස්ට් එකක් දාන්න ඕනේ, ජීවත් වෙලා ඉන්න අයගේ ලිස්ට් එකක් දාන්න ඕන.”
සිද්ධියෙන් පසු සාමාන්ය පරිදි සිදුවන රාජ්ය තාන්ත්රික චාරිත්රය ඉටු කරමින්, අමාත්ය මණ්ඩලය විසින් විශ්රාමික ශ්රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරු ප්රියන්ත ප්රනාන්දු මහතාගේ ප්රධානත්වයෙන් යුත්, විශ්රාමික අතිරේක සොලිසිටර් ජනරාල්, ජනාධිපති නීතිඥ මිලින්ද ගුණතිලක සහ ජනාධිපති නීතිඥ මොහාන් වීරකෝන් යන මහත්වරුන්ගෙන් සැදුම්ලත් විමර්ශන කමිටුවක් පත් කර ඇත.
නමුත් මහජනතාව ප්රශ්න කරන්නේ, මීට පෙර වැලිකඩ (මරණ 27) සහ මහරා (මරණ 10) බන්ධනාගාර ඛේදවාචකයන් සම්බන්ධයෙන් පත් කළ කමිටු වාර්තාවල නිර්දේශ ක්රියාත්මක කළේ නම් මෙවැනි විනාශයක් නැවත සිදු වේද යන්නයි.
අධිකරණ අමාත්යවරයා මාධ්ය හමුවේ මෙහි වගකීම තමා සතු බව ප්රකාශ කළ ද, මෙවැනි ලේ වැකි ව්යසනයන් හුදෙක් “කනගාටුව ප්රකාශ කිරීමෙන්” හෝ “විමර්ශන කමිටු පත් කිරීමෙන්” පමණක් නිම කළ නොහැක.
බන්ධනාගාර පද්ධතිය තුළ නීතිය, සාමය සහ මානුෂීය අයිතිවාසිකම් රැකීමට අපොහොසත් වූ සමස්ත රජයම මිනිස් ජීවිත 26ක් අහිමි වීමේ මෙම සාපරාධී ඉරණමට සෘජුවම මහජනතාව හමුවේ වගකිව යුතුය.