ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායකගේ ප්රංශ සංචාරය කල් ගොස් ඇතැයි සැලවූ සැණින්, සමාජ මාධ්ය පුරා ලැව්ගින්නක් සේ අලුත් කතාවක් පැතිර ගියේය.
ඒ, “ජනාධිපතිවරයාට හෝ ඔහුගේ දූත පිරිසේ ප්රධානියෙකුට ප්රංශය වීසා ප්රතික්ෂේප කරලා!” යනුවෙනි.
ඇත්තටම ප්රංශය ලංකාවේ ජනාධිපතිවරයාගේ වීසා කැපුවාද? නැතහොත් මේ පිටුපස ඇති සැබෑ දේශපාලන සහ රාජ්ය තාන්ත්රික රහස කුමක්ද?
පසුගියදා පැවැති කැබිනට් තීරණ දැනුම්දීමේ මාධ්ය හමුවේදී කැබිනට් ප්රකාශක, අමාත්ය නලින්ද ජයතිස්ස මෙම කටකතාවලට තිත තැබීය.
ඔහු අවධාරණය කළේ, මෙය සම්පූර්ණයෙන්ම ජනතාව නොමඟ යැවීම සඳහා නිර්මාණය කරන ලද අසත්ය ප්රචාරයක් බවයි.
🗣️”සමාජ මාධ්යවල යන හැම පුවතක්ම විශ්වාස කරන්න එපා. මෙවැනි අසත්ය නිර්මාණය කරන්නේ කවුද කියා අප සොයා බැලිය යුතුයි. දෙරටටම පහසු, ගැලපෙන කාලරාමුවක් රාජ්ය තාන්ත්රික මට්ටමින් එකඟ වූ පසු නිල දින වටවනු ඉදිරියේදී ප්රකාශ කරනවා.”
— අමාත්ය නලින්ද ජයතිස්ස
සරලවම සහ සෘජුවම කිවහොත්, ශ්රී ලංකාවේ ජනාධිපතිවරයාට ප්රංශයට හෝ ලෝකයේ වෙනත් ඕනෑම රටකට නිල සංචාරයක් සඳහා යාමට වීසා බලපත්ර අවශ්ය නොවේ. ඒ සඳහා ප්රධාන හේතු 3කි👇
🔷- රාජ්යතාන්ත්රික මුක්තිය (Diplomatic Immunity)- ජාත්යන්තර නීතියට අනුව, රාජ්ය නායකයෙකුට වෙනත් රටකට ඇතුළු වීමට පූර්ව වීසා අවශ්ය නොවේ.
🔷- රාජ්යතාන්ත්රික ගමන් බලපත්රය (Diplomatic Passport) – ජනාධිපතිවරයා සතු මෙම සුවිශේෂී බලපත්රය හරහා ලෝකයේ බොහෝ රටවලට වීසා රහිතව ඇතුළු වීමේ පහසුව හිමිවේ.
🔷- නිල ආරාධනය – මෙම සංචාරයන් සිදුවන්නේ ප්රංශ රජයේ නිල ආරාධනයක් මත බැවින්, රාජ්යතාන්ත්රික මට්ටමින් සියලු අවසරයන් කලින්ම සූදානම් කර තිබේ.
(කෙසේ වෙතත්, ජනාධිපතිවරයා සමඟ යන සුළු කාර්ය මණ්ඩල සාමාජිකයින්ට ඔවුන් සතු ගමන් බලපත්ර වර්ගය අනුව ඇතැම් විට වීසා අවශ්ය විය හැකිය.)
‘ද සන්ඩේ ටයිම්ස්’ (The Sunday Times) පුවත්පත වාර්තා කරන පරිදි, මෙම සංචාරය කල් යෑමට බලපා ඇත්තේ දේශීය මෙන්ම තාක්ෂණික වශයෙන් වැදගත් කරුණු කිහිපයකි👇
මීගමුව බන්ධනාගාරයේ මෑතකදී ඇති වූ ප්රචණ්ඩකාරී තත්ත්වය ඇතුළු දේශීය වශයෙන් වහාම අවධානය යොමු කළ යුතු අත්යවශ්ය කරුණු කිහිපයක් පැනනැඟීම.
විදේශ කටයුතු අමාත්ය විජිත හේරත් මහතා පෙන්වා දෙන්නේ, සංචාරයට පෙර ප්රංශය සමඟ ඇති කර ගැනීමට නියමිත ආර්ථික, මූල්ය සහ ආරක්ෂක අංශයේ සහයෝගීතාවයට අදාළ අවබෝධතා ගිවිසුම් (MoUs) තුනක අන්තර්ගතයන් අවසන් තීරණයකට ගැනීමට රජයට තවදුරටත් අවශ්ය වී ඇති බවයි.
මේ නිසා සංචාරය වසර අවසානය දක්වා කල් දමා, නව දිනයක් ලබාදෙන ලෙස ප්රංශ බලධාරීන්ගෙන් ඉල්ලා තිබේ.
පසුගිය පෙබරවාරි මාසයේ නවදිල්ලියේ පැවැති ‘AI Impact Summit’ සමුළුව අතරතුර ප්රංශ ජනාධිපති එමානුවෙල් මැක්රෝන් විසින් ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක මහතාට මෙම නිල ආරාධනාව සිදුකර තිබුණි.
මෙම සංචාරයේ ප්රධානතම ඉලක්කය වන්නේ ලංකාවේ ආර්ථිකයට ඔක්සිජන් වැනි වූ GSP+ බදු සහනය තවදුරටත් දීර්ඝ කර ගැනීමයි.
දැනට පවතින බදු සහන ක්රමය එළඹෙන දෙසැම්බර් 31 වැනිදායින් අවසන් වේ.
ලබන වසරේ නව සහනයක් ලබා ගැනීමට නම් මානව හිමිකම්, කම්කරු අයිතිවාසිකම් සහ පරිසර ආරක්ෂාව ඇතුළු ජාත්යන්තර සම්මුතීන් 27ක් ඵලදායී ලෙස ක්රියාත්මක කරන බව ප්රංශය ඇතුළු යුරෝපා සංගමයට පෙන්වා දිය යුතුය.
මෙම කල් දැමීම දේශපාලන කරළියේද දැඩි කතාබහට ලක්විය
විපක්ෂ මන්ත්රී මුජිබර් රහ්මාන් මහතා පාර්ලිමේන්තුවේදී රජයෙන් ප්රශ්න කර සිටියේ, රටේ ආර්ථිකයට මෙතරම් තීරණාත්මක සංචාරයක් මෙලෙස කල් දැමීම ගැටලු සහගත බවයි.
සමාජ මාධ්ය පවසන පරිදි, දූත පිරිසේ එක සාමාජිකයෙකුගේ වීසා ප්රශ්නයක් නිසා මෙවැනි විශාල රාජ්යතාන්ත්රික ගමනක් නතර කළේද යන්න ඔහු ප්රශ්න කළේය.
කටකතා කෙසේ වෙතත්, රාජ්යතාන්ත්රික නීති අනුව ජනාධිපතිවරයාට වීසා ප්රශ්නයක් මතු නොවන බව පැහැදිලිය. එහෙත්, රටට අතිශය තීරණාත්මක වන GSP+ බදු සහනය සහ ද්විපාර්ශ්වික ගිවිසුම් ජය ගැනීමට නම්, මෙම ප්රංශ සංචාරය කඩිනමින් සහ සාර්ථකව සිදුකිරීම වත්මන් රජය සතු විශාලතම අභියෝගයකි.